Näsag hukuklarynyň tertipnamasy

Birinji bölüm: Saglyk hyzmatlaryny laýyk derejede almak – hassanyň hukugydyr.

Saglyk hyzmatlaryny bermek aşakdaky ýörelgelere laýyk bolmalydyr:

  • Adam mertebesine we ynsan abraýyna laýyk, medeni we dini gymmatlyklara hormat goýulmak bilen ýerine ýetirilmelidir.
  • Dogruçyllyk, adalat, edeplilik we mähir‑şepagat esasynda bolmalydyr.
  • Milletine, medeniýetine, dinine, keseline ýa-da jynsyna garamazdan hiç hili kemsitmesiz bolmalydyr.
  • Häzirki zaman ylmy bilimlerine esaslanmalydyr.
  • Hassanyň bähbidini ileri tutmalydyr.
  • Saglyk serişdeleriniň paýlanyşy hassanyň howpsuzlygyny, adalaty we bejeriş ileri tutulýanlygyny göz öňünde tutmalydyr.
  • Öňüni alyş, anyklaýyş, bejeriş we dikeldiş hyzmatlarynyň arasynda sazlaşyk bolmalydyr.
  • Zerur we esasy rahatlyk şertleri üpjün edilip, gereksiz agyry, ejir we çäklendirmelerden gaça durulmalydyr.
  • Çagalar, göwreli aýallar, garrylar, psihiki hassalar, tussaglar, beden ýa-da aň taýdan maýyp adamlar we howandarsyzlar ýaly ejiz toparlaryň hukuklaryna aýratyn üns berilmelidir.
  • Iň gysga wagtda we hassanyň wagtyna hormat goýmak bilen ýerine ýetirilmelidir.
  • Hyzmat alýanlaryň dili, ýaşy we jynsy göz öňünde tutulmalydyr.
  • Tiz we gyssagly ýagdaýlarda (tiz kömek) töleg mümkinçiliklerine seretmezden hyzmat edilmelidir; beýleki ýagdaýlarda (elektiw) kesgitlenen düzgünlere laýyk bolmalydyr.
  • Gyssagly ýagdaýlarda degişli hyzmat mümkin bolmasa, zerur kömek berlip, hassany enjamlaşdyrylan merkeze geçirmek üçin şert döredilmelidir.
  • Ömrüň soňky tapgyrlarynda bejeriş maksady rahatlygy üpjün etmek bolmalydyr. Hassanyň soňky pursatlarynda isleýän adamy bilen bile bolmak hukugy bardyr.

Ikinji bölüm: Maglumat hassanyň ygtyýaryna doly we dogry berilmelidir.

Berilmeli maglumatlar aşakdakylary öz içine almalydyr:

  • Kabul edilende hassanyň hukuklary barada maglumat
  • Hassahananyň düzgünleri, çykdajylary, ätiýaçlandyryş şertleri we goldaw ulgamlary
  • Lukmançylyk toparynyň agzalarynyň ady, wezipesi we hünär derejesi
  • Anyklaýyş we bejeriş usullary, artykmaçlyklary, kemçilikleri we mümkin bolan täsirleri
  • Keseliň anyklanyşy, geljegi we täsirleri
  • Bejeriş döwründe lukmanlara elýeterlilik
  • Ylmy-barlag häsiýetli ähli çäreler
  • Bejerişiň dowam etdirilmegi üçin zerur okuwlar

Maglumat hassanyň ýagdaýyna, diline we düşünje derejesine laýyk wagtda berilmelidir, diňe bejergä gijä galmak zyýan ýetirjek bolsa muňa ýol berilýär.

Hassa öz lukmançylyk resminamalaryna elýeterlilik we ýalňyşlyklary düzetmegi talap etmek hukugyna eýedir.

Üçünji bölüm: Hassanyň erkin saýlaw we karar bermek hukugy hormatlanmalydyr.

Bu aşakdakylary öz içine alýar:

  • Lukmany we saglyk merkezini saýlamak
  • Ikinji lukmanyň pikirini almak
  • Ylmy barlaglara gatnaşmak ýa-da gatnaşmazlyk
  • Bejergini kabul etmek ýa-da ret etmek
  • Geljekki bejeriş çäreleri boýunça öňünden pikir bildirmek

Karar bermek doly maglumat esasynda we erkin bolmalydyr, hassa üçin ýeterlik wagt berilmelidir.

Dördünji bölüm: Hassanyň şahsy durmuşy we gizlinlik hukugy goralmaly.

  • Hassanyň ähli maglumatlary gizlin saklanmalydyr (kanun tarapyndan başgaça görkezilmedik bolsa).
  • Diňe ygtyýar berlen adamlar maglumatlara girip bilerler.
  • Anyklaýyş döwründe hassanyň ynamdar adamyny ýanynda saklamak hukugy bardyr.
  • Çaga bejergisinde ene-atalaryň biri gatnaşyp biler (lukmançylyk zerurlygy bolmasa).

Bäşinji bölüm: Şikaýat etmek hukugy.

  • Her hassa öz hukuklary bozulanda degişli edaralara ýüz tutup biler.
  • Şikaýatyň netijeleri barada habarly edilmelidir.
  • Lukmançylyk ýalňyşlygy sebäpli ýetirilen zyýan kanuna laýyklykda tiz wagtda öwezini dolmalydyr.