🏥 Näsag haklarynyň Tertibi 🏥

1-nji bölüm: Islenýän Saglyk Hyzmatlaryny Alma Haky

• Deňiz we ideg hyzmatlary tapawutlanmagy bilen hödürlenmelidir.
• Ýokary hilli hyzmatlar degişli wagtynda we ýerinde elýeterli bolmaly.
• Deňiz we ideg işgärleri ussat, hakykyýete we duýgudaşlyga öwredilen, hormat goýýan ahlakly bolmaly.
• Näsaglar hormat, ynsanperwer gymmatlyklar, islegler, medeniýet we beýleki şahsy aýratynlyklary bilen hormatlanmalydyr.
• Hyzmatlar täzelenen peýda prensiplerine esaslanmalydyr.
• Hyzmatlar etiki ýörelgelere esaslanýan hünär usulyýetine daýanmalydyr.
• Saglyk serişdeleri keseliň agyrlygy, ilkinji kömegiň ýygylygy we möhüm zerurlygy esasda paýlamaly.
• Näsag bahalandyrmasy keseliň anyklanmagy, bejergi, gözegçilik, bejerginiň netijeleriniň yzarlanylmagy we operasiýadan soňky gözegçiligi öz içine almalydyr.
• Näsaglar saglyk ýagdaýynyň gowulandyrylmagyna we olaryň ýaşaýyş derejesiniň ýokarlanmagyna ýardam berýän bejergi we ideg hyzmatlaryny almalydyr.
• Jemiýetiň ejiz toparlarynyň, şol sanda çagalaryň, aýallaryň, maýyp we garry adamlaryň, seýrek ýa-da dowamly keselli näsaglara, şeýle hem fiziki we psihologik taýdan ejir çekýänlere, ýa-da genetik, ýokanç we beýleki dowamly psihologik ýa-da fiziki näsazlyklary bolanlara degişli hukuklaryna aýratyn üns berilmelidir.
• Bejergi keselleriň dynçlygy we zerurlygy boýunça hünärmenleriň maslahatlaryna laýyklykda, kesgitlenen möhletlerde berilmelidir.
• Maýyp we garry näsaglar deñiz we ideg hyzmatlaryna, hassahanalara, jemgyýetçilik haýryna ýardam edýän näsaglar jemgyýetlerine, sosial hyzmat merkezlerine nädip ýüz tutmalydygy barada habarly edilmelidir.
• Gyssagly (gyssagly) hyzmatda näsag bedeniň ýagdaýynyň ýaramazlaşmagyndan soň zerur bolan saglyk hyzmatlary, şeýle hem şahsyň derejesini we mümkin bolan kommunikasiýa päsgelçiliklerini göz öňünde tutup, hödürlenmelidir.
• Näsagyň ömrüniň soňky tapgyrlarynda, bejeriip bolmajak ýagdaýda, olaryň rahatlygyny üpjün etmäge gönükdirilen hyzmatlar hödürlenmelidir, bu bolsa näsaglyň bähbidine we geljegine gönükdirilmelidir.
• Mätäçlik çekýän, işsiz we pes girdejili adamlara aýratyn üns berilmeli, olara ýagdaýlaryna laýyklykda hormatly hyzmat we gatnaşyk mümkinçilikleri hödürlenmelidir.

2-nji bölüm: Näsaglar ähli zerur maglumatlar we ýeterlik maglumatlar bilen doly habarly edilmelidir

• Näsaglar keselleriň anyklanmagy, bejergi plany, ýagdaýy we keseliň ösüşi barada habarly edilmelidir.
• Näsaglaryň lukmançylyk hyzmatlaryny, hassahana goldaw ulgamlaryny, näsaglar jemgyýetlerini we elýeterli serişdeleri düşündirip biljek ýeterlik maglumat berilmelidir. Maglumat almak üçin zerur aragatnaşyk sanlary hödürlenmelidir.
• Näsaglar keselleriň anyklanmagy we bejergi usullary, olaryň peýdasy, bejergi bermekden ýüz öwrülmegi netijesinde ýüze çykyp biljek töwekgellikler we olaryň karar kabul etmegine täsir edýän amiller barada habarly edilmelidir.
• Bejergiden soň bejergi berýän lukmana we ideg işgärlerine nädip ýüz tutmalydygy barada maglumat berilmelidir.
• Bejergi çykdajylary we töleg usullary düşündirilmelidir.
• Bejergi dowam etdirmek üçin näsaga zerur tälim we düşündirişler berilmelidir.
• Maglumat wagtynda we näsaglyň ýagdaýyna laýyklykda, şol sanda onuň duýgy ýagdaýy, agyry, duýgular, medeniýet, bilim derejesi we düşünje ukyby bilen baglanyşyklylykda berilmelidir.
• Näsaglara zerur çäreleri geçirmek üçin gerek maglumatlar bilen üpjün edilmelidir. Bu maglumatlar degişli görnüşlerde ýolbaşçylyga, maşgala we tanyşlara hödürlenmelidir.
• Näsaglar özüniň lukmançylyk we psihologik ýazuwlarynda ýazylan ähli maglumatlara elýeterlilik, göçurmelerini almak, bar bolan nägalaňlyklary düzetmek we üýtgetmek üçin ýüz tutmak hukugyna eýedir.
• Näsagyň bu maglumatlara elýeterliligi, hatda öz ýagdaýyny düşüner ýaly bolsa-da, onuň azatlygyna hormat goýmak üçin goldanmalydyr. Ýöne beýleki adamlara maglumat bermek, eger oňaýsyz ýa-da zyýanly hasaplanylsa, çäklendirilip biler.

3-nji bölüm: Näsagyň Azatlygyň we Saglyk Hyzmatlaryny Alma Barada Karar Kabul Etmek Hukugyna Hormat Goýmak

• Çäreleri geçirmek barada karar kabul etmek hukugy.
• Lukmany we saýlanan saglyk edarasyny saýlamak.
• Onuň ýagdaýyna laýyk gelýän lukmançylyk usulyny saýlamak.
• Saglyk hyzmatlaryny dowam etdirmek ýa-da togtatmak bilen baglanyşykly töwekgellikler düşündirilendigine garamazdan, bejergi kabul etmek, ret etmek ýa-da togtatmak hukugy.
• Bejergi kabul etmek ýa-da ret etmek, hatda bu näsaglyň ýa-da başga biriniň ömrüne wehim salýan bolsa-da, töwekgellikler düşündirilendigine garamazdan, hormatlanmalydyr.
• Näsaglara ähli mümkin bolan çäreler, olara elýeterli hyzmatlar we olaryň täsiri barada habar berilmelidir. Eger saglyk hyzmatlary hödürlenmese, näsag bellilenen düzgünlere laýyklykda bejergi bermekden ýüz öwrüp ýa-da ony togtatmaga haklydyr.

Beýleki Hukuklar

• Näsaglar öz lukmany, kärdeşleri we hünärmenler bilen aýdyň we ýeterlikli maslahatlaşmak mümkinçiligine eýe bolmaly (ikinjı bölümdäki jikme-jikliklere serediň).
• Zerur maglumatlar berilenden soň, ähli näsaglara çykmak üçin ýeterlikli wagt berilmelidir.

4-nji bölüm: Saglyk Hyzmatlary Näsagyň Gizlinligine we Ýapyklygyň Ýörelgesine Hormat Goýmaly

• Şahsy durmuş, näsaglyň gizlinligi we oňyn abraýy gymmatlydyr we hormata myaklykdyr.
• Näsagyň gizlinligi öýde, hajathanada, kabul edişliklerde we ähli çäreler ýa-da amallar wagtynda hormatlanmalydyr. Şonuň üçin näsaglyň gizlinligini üpjün etmek üçin zerur ähli şertler üpjün edilmelidir.
• Näsagyň şahsy we saglyk maglumatlary goralmaly, hormatlanmaly we metbugatda ýaýradylmagynyň öňüni almak üçin gizlin saklanmalydyr.
• Näsag, hünär talaplaryna ters gelmeýän ýagdaýynda, bejergiň ähli tapgyrlarynda, şol sanda synagda, wekilçilik eden adam bilen bile bolmak hukugyna eýedir.

5-nji bölüm: Näsaglaryň Şikaýatlary Üçin Netijeli Ulagram

• Her näsag, alan saglyk hyzmatlarynyň ýokary hilli däldigi, ideg hyzmatlarynda kemçilikler ýa-da alan saglyk hyzmatlarynyň hilinde nähilidir bir kemçilikler barada şikaýat etmek hukugyna eýedir.
• Näsaglar öz şikaýatlarynyň prosesleri we netijeleri barada habarly edilmek hukugyna eýedir.
• Näsaglaryň şikaýatlarynyň derrew kabul edilmegini, derňew geçirilmegini we zerur düşündirişleriň berilmegini üpjün etmek üçin netijeli ulagram döredilmelidir.